Τη συνεισφορά της εφοδιαστικής αλυσίδας αποσταγμάτων στην ελληνική οικονομία, αλλά και τα δυνητικά οφέλη στην οικονομία από την αναπροσαρμογή του φορολογικού πλαισίου που διέπει τα αποστάγματα εξετάζει η νέα μελέτη του ΙΟΒΕ.
Ο κλάδος παραγωγής και εμπορίας αποσταγμάτων αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εφοδιαστικής αλυσίδας, η οποία συνεισφέρει 2,1 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας και υποστηρίζει 73.400 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης (στοιχεία 2024).
Σημειώνεται ότι στην κατηγορία των αποσταγμάτων περιλαμβάνονται όλα τα ποτά που περιέχουν τουλάχιστον 15 βαθμούς αιθυλικής αλκοόλης και αντιμετωπίζουν κοινό φορολογικό πλαίσιο (ουίσκι, βότκα, τζιν, ρούμι, τεκίλα, ούζο, τσίπουρο, κ.ά.). Η εγχώρια (καταγεγραμμένη) παραγωγή αποσταγμάτων παρουσιάζει αυξητική τάση τα τελευταία έτη, φτάνοντας τα 56 εκατ. λίτρα τελικού προϊόντος το 2024 (αύξηση κατά 4,9% σε σύγκριση με το 2023).
Η περιφερειακή διάσταση της εγχώριας παραγωγής είναι σημαντική, με το 67% της παραγωγής να συγκεντρώνεται στη Θεσσαλία, στο Βόρειο Αιγαίο και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Η καταγεγραμμένη κατανάλωση αποσταγμάτων έχει μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με το 2009, ως αποτέλεσμα της ύφεσης της ελληνικής οικονομίας και των αυξήσεων στους συντελεστές ειδικού φόρου κατανάλωσης (ΕΦΚ) και ΦΠΑ.
Μετά τη σημαντική πτώση λόγω πανδημίας το 2020 και τη μετέπειτα ανάκαμψη, οι πωλήσεις αποσταγμάτων έχουν σταθεροποιηθεί περίπου στα 5,1 εκατ. 9λιτρα κιβώτια την τριετία 2023 – 2025. Οι πωλήσεις πλέον βρίσκονται στο 64% των επιπέδων του 2009, ενώ λόγω των διαφορετικών συνθηκών τιμολόγησης και φορολογίας μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών ποτών καταγράφεται και τάση υποκατάστασης.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο συντελεστή ΕΦΚ αποσταγμάτων ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ-27 (σε μονάδες ισοδυναμίας αγοραστικής δύναμης) και υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο γειτονικών και τουριστικά ανταγωνιστικών χωρών.
Οι φόροι (ΕΦΚ και ΦΠΑ) αντιπροσωπεύουν πάνω από το μισό (55%) της τελικής λιανικής τιμής ενός αποστάγματος. Η υψηλή φορολογική επιβάρυνση δημιουργεί αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην εγχώρια αγορά, ενισχύοντας τα κίνητρα διενέργειας παράνομου εμπορίου, όσο και στο τουριστικό προϊόν, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητά του.
Οφέλη για την οικονομία από τη μείωση του ΕΦΚ στα αποστάγματα
Με βάση την ανάλυση του ΙΟΒΕ, η προσαρμογή του ΕΦΚ θα είχε θετική επίδραση στην ελληνική οικονομία, και συγκεκριμένα αναμένεται να:
- Ενισχύσει την υγιή επιχειρηματικότητα με κίνητρα για ενσωμάτωση κατανάλωσης νόμιμων, ελεγχόμενων και ασφαλών αποσταγμάτων σε όλα τα κανάλια επιτόπιας κατανάλωσης (αύξηση πωλήσεων κατά 8,3%).
- Τονώσει την εγχώρια παραγωγή, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων καθώς και τη δημιουργία και ανάπτυξη νέων παραγωγικών επιχειρήσεων με άμεση θετική επίδραση στις θέσεις απασχόλησης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
- Ενισχύσει το ΑΕΠ κατά περίπου 180 εκατ. ευρώ και την απασχόληση σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού αποσταγμάτων κατά 13.100 θέσεις πλήρους απασχόλησης.
- Διατηρήσει ουδέτερο ή και θετικό το δημοσιονομικό ισοζύγιο με συνολική θετική μεταβολή εσόδων (ΕΦΚ, ΦΠΑ, φόροι εισοδήματος) έως και 2,4 εκατ. ευρώ.
- Μειώσει τη λιανική τιμή πώλησης μιας τυπικής φιάλης ποτού κατά 13,6%.
- Εξορθολογήσει το φορολογικό πλαίσιο, τοποθετώντας την Ελλάδα πλησιέστερα σε χώρες που προσφέρουν παρόμοιο τουριστικό προϊόν ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων HORECA.
To άρθρο ΙΟΒΕ: Η συμβολή του κλάδου αποσταγμάτων στην ελληνική οικονομία και οι προοπτικές δημοσιεύτηκε στο NewsIT .
