Ένα καθολικό εμβόλιο, ικανό να προσφέρει προστασία απέναντι σε κάθε γνωστό παθογόνο οργανισμό, αποτελεί διαχρονικό στόχο της επιστημονικής κοινότητας. Ερευνητές του Stanford Medicine και οι συνεργάτες τους έκαναν ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, παρουσιάζοντας μια καινοτόμο εμβολιαστική προσέγγιση.
Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια, οι επιστήμονες ανέπτυξαν μια καθολική φόρμουλα εμβολίου, ικανή να προστατεύει από ευρύ φάσμα αναπνευστικών ιών, βακτηρίων αλλά και αλλεργιογόνων. Το εμβόλιο χορηγήθηκε ενδορρινικά και, μετά από τρεις δόσεις, τα ζώα εμφάνισαν προστασία έναντι του SARS-CoV-2 και άλλων κορονοϊών για τουλάχιστον τρεις μήνες.
Στα μη εμβολιασμένα ποντίκια, οι λοιμώξεις προκάλεσαν σοβαρή απώλεια βάρους, έντονη φλεγμονή στους πνεύμονες και συχνά θάνατο. Αντίθετα, τα εμβολιασμένα ζώα παρουσίασαν ελάχιστα συμπτώματα και καθαρούς πνεύμονες χωρίς ιικό φορτίο, γεγονός που καταδεικνύει την αποτελεσματικότητα της νέας μεθόδου.
Προστασία από ιούς, βακτήρια και αλλεργιογόνα
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, έδειξε ότι τα εμβολιασμένα ποντίκια προστατεύονταν όχι μόνο από τον SARS-CoV-2 και άλλους κορονοϊούς, αλλά και από τα βακτήρια Staphylococcus aureus και Acinetobacter baumannii, τα οποία προκαλούν συχνές ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις. Επιπλέον, παρείχαν προστασία και από τα ακάρεα οικιακής σκόνης, ένα κοινό αλλεργιογόνο.
Αν η προσέγγιση αποδειχθεί επιτυχής και στους ανθρώπους, ένα τέτοιο εμβόλιο θα μπορούσε να αντικαταστήσει τα πολλαπλά ετήσια εμβόλια για εποχικές αναπνευστικές λοιμώξεις και να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο σε περίπτωση εμφάνισης νέας πανδημίας.
Μια διαφορετική αρχή δράσης
Σε αντίθεση με τα υπάρχοντα εμβόλια που μιμούνται χαρακτηριστικά του παθογόνου —όπως οι πρωτεΐνες ακίδας του SARS-CoV-2—, το νέο εμβόλιο λειτουργεί διαφορετικά. Δεν βασίζεται σε κάποιο συγκεκριμένο τμήμα του ιού ή του βακτηρίου, αλλά μιμείται τα σήματα επικοινωνίας των ανοσοκυττάρων κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης.
Με αυτόν τον τρόπο ενεργοποιεί και ενοποιεί τους δύο κλάδους της ανοσίας, την έμφυτη και την επίκτητη, δημιουργώντας έναν μηχανισμό ανατροφοδότησης που διατηρεί ευρεία και παρατεταμένη ανοσολογική απόκριση.
Τα επόμενα βήματα
Οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα να προχωρήσουν σε δοκιμές σε ανθρώπους, ξεκινώντας με μελέτη ασφάλειας Φάσης Ι. Εφόσον τα αποτελέσματα είναι θετικά, θα ακολουθήσει μεγαλύτερη κλινική δοκιμή για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του εμβολίου.
