Η διμερής συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κράτησε μιάμιση ώρα, ενώ την ίδια ώρα οι Έλληνες υπουργοί είχαν συναντήσεις με τους Τούρκους ομολόγους τους.
Στη συνέχεια διεξήχθη η συνεδρίαση του έκτου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών και υπεγράφησαν οι συμφωνίες, επτά στο σύνολό τους, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, πριν από τις τοποθετήσεις των δύο ηγετών.
Στο περιεχόμενο της κοινής διακήρυξης που υπεγράφη, οι δυο ηγέτες αντάλλαξαν τον ελληνικό και τον τουρκικό φάκελο αντίστοιχα, όπως έγινε και από πλευράς των υπουργείων.
Αυτό που αποτυπώνεται είναι η επιδίωξη και από τις δυο πλευρές να διατηρηθεί το «καλό κλίμα» που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Σε αυτό ομονοούν και οι δυο πλευρές. Είδαμε τον Έλληνα πρωθυπουργό να αναδεικνύει το θέμα το σημαντικό της μετανάστευσης, κάνοντας μάλιστα αναφορά και στο πρόσφατο τραγικό ναυάγιο στη Χίο.
Πάνω στο θετικό αυτό κλίμα που αποφέρει και αποτελέσματα εν τοις πράγμασι. Στο εμπόριο, είχαμε και από τους δύο ηγέτες να τοποθετούνται στον στόχο τον νέο που έχουν θέσει για τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ για το διμερές εμπόριο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Μία διάθεση προκειμένου να εξελιχθεί αυτό το σκέλος, το θετικό και το επόμενο διάστημα.
Ωστόσο, επέλεξαν και οι δύο από την δική του πλευρά ο καθένας, να θέσουν τα θέματα τα καίρια που απασχολούν και σε επίπεδο πιο υψηλής διπλωματίας. Δηλαδή ξέφυγαν από τη θετική ατζέντα στις δηλώσεις τους. Στο κομμάτι αυτό της διακήρυξης που έχει την σημασία, γίνεται λόγος για το θετικό αυτό κλίμα, επανέλαβαν σε διάφορα σκέλη τη συνεργασία τους και την ενίσχυση της συνεργασίας αυτής.
Συμφώνησαν για παράδειγμα και στο κομμάτι, να συνεχιστεί η συνεργασία για τον εκσυγχρονισμό των κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρομών, το ακούσαμε και από τον πρωθυπουργό αυτό, αλλά σε κάθε περίπτωση εξέφρασαν και την αποφασιστικότητά τους προκειμένου να αξιολογηθούν, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη διακήρυξη, οι ευκαιρίες συνεργασίας και στον τομέα, για παράδειγμα της ενέργειας, ιδίως για την ηλεκτρική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στόχος η ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.
Από τη μία πλευρά υπάρχει η κοινή βούληση για κοινή αντιμετώπιση, η κοινή πρόσληψη, των δύο ηγετών, στο γεγονός ότι η εποχή που βιώνουμε με την γεωπολιτική ρευστότητα και τις ανατροπές στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και όλα αυτά που λίγο πολύ γνωρίζουμε, είναι μια εποχή η οποία δεν χωρά περαιτέρω εντάσεις, παρά τις όποιες δομικές διαφορές που χωρίζουν τις δύο πλευρές του Αιγαίου. Αυτό είναι το ένα δεδομένο.
Το δεύτερο δεδομένο είχαμε επισημάνει ότι μέσα στο τετ των δύο ηγετών, παρουσία των υπουργών Εξωτερικών και φυσικά των διπλωματικών συμβούλων τους θα ήταν αδύνατο, ενώ έχει μεσολαβήσει περίπου ενάμισης χρόνος, όπου έχει έρθει ξανά στην επιφάνεια η τουρκική ατζέντα.
Δεν ήταν δυνατόν να μην είναι μία συνάντηση διμερής, χωρίς αιχμές και γωνίες. Αυτές οι αιχμές και οι γωνίες αποτυπώθηκαν τελικά, ρητά στις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών. Κάπου έμοιαζε με έναν παράλληλο μονόλογο, ο οποίος όμως ήταν προετοιμασμένος και από τους δύο. Δηλαδή ο κ. Ερντογάν είπε, αλληλένδετα τα προβλήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Άρα δεν είναι μια διαφορά, είναι όλα αυτά που λίγο πολύ γνωρίζουμε.
Μία διαφορά ξεκάθαρα από την πλευρά του κ. Μητσοτάκη, η οποία έρχεται, θα μπορούσε ενδεχομένως στο μέλλον, όπως είπε, να διευθετηθεί μέσω προσφυγής στη διεθνή δικαιοδοσία. Από την άλλη, πλευρά, έχουμε μία πολύ σημαντική εξέλιξη και δεν είναι άλλη από το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός είπε ότι είναι η ώρα, αν όχι τώρα, πότε να αποσυρθεί το casus belli.
Όμως εδώ πρέπει να προσέξουμε, διότι ο κύριος Μητσοτάκης κινήθηκε σε ένα πλαίσιο πολύ προσεκτικά, διπλωματικά, είπε απειλή πολέμου.
Ως προς τη μειονότητα, ο κ. Ερντογάν στην Αθήνα δεν είχε αναφερθεί σε τουρκική μειονότητα στη Δυτική Θράκη, είχε πει για τη μειονότητα, είχε χρησιμοποιήσει έναν άλλο όρο για να δείξει εκεί και ένα διαφορετικό πρόσωπο όσον αφορά το ίδιο θέμα.
Ο κ. Μητσοτάκης ξεκάθαρα επανέλαβε τη θέση που είχε πει και στην Αθήνα και εδώ στην Άγκυρα. Ενώ από την πλευρά του Έλληνα πρωθυπουργού ειπώθηκε ρητά η θέση της χώρας, όπως άλλωστε πρέπει για το Κυπριακό ζήτημα, χαιρετίζοντας και τις και τις πρωτοβουλίες της τελευταίας πρωτοβουλίας του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ο κ. Ερντογάν αυτή τη φορά δεν μίλησε για το κυπριακό ζήτημα.
Αν έχει κάποια σημασία αυτό, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη και οι πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα μετά και την εκλογή της νέας ηγεσίας στα κατεχόμενα, χωρίς βέβαια τίποτα να δείχνει ότι οι Τούρκοι είναι διατεθειμένοι να κάνουν τα απαραίτητα πίσω βήματα για να έχουμε πρόοδο και επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Πρώτο θέμα είναι η συνάντηση στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης με θετικό πρόσημο και είναι χαρακτηριστικό ότι ο Τούρκος πρόεδρος έκανε αναφορές που απασχολούν ιδιαίτερα την Τουρκία και την κοινή γνώμη τον τελευταίο καιρό.
Ποιες είναι αυτές; Είναι η Συρία, το Παλαιστινιακό και η τρομοκρατία. Είναι τα αγαπημένα θέματα του Τούρκου Προέδρου, αυτά που επιλέγει να αναδείξει το τελευταίο διάστημα.
Και μάλιστα την ώρα που αναφερόταν στη Γάζα και έκανε έδωσε τον λόγο ουσιαστικά στον Έλληνα πρωθυπουργό να πάρει θέση για το θέμα της επέκτασης του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη και να συμφωνήσει η Ελλάδα ότι στηρίζει και εκείνη και ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τη λύση των δυο κρατών.
Έχουν σημασία και οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν, με αίσθημα ιστορικής ευθύνης να αντιμετωπίσουμε, είπε ο Τούρκος πρόεδρος τις μειονότητες. Ως δύο γείτονες και σύμμαχοι, πιστεύω ότι από τα βάθη της καρδιάς μου, σε ανοιχτούς διαλόγους και συνεργασίες, ένα εγκάρδιο και ζεστό κλίμα και σε ήρεμους τόνους, όπως εξελίχθηκε αυτή η εκδήλωση.
Η διαδικασία για να γίνουν οι κοινές δηλώσεις μέσα στην αίθουσα αυτή του Προεδρικού Μεγάρου, είχε καθυστερήσει γιατί παράλληλα με τα όσα συνέβαιναν στην Άγκυρα, στη Βουλή, το κλίμα ήταν έκρυθμο, με τους βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης να μην αφήνουν τον νέο υπουργό Δικαιοσύνης μετά τον χθεσινό χθεσινοβραδινό ανασχηματισμό, να ορκιστεί, καθότι φέρει κατά τη γνώμη τους, πολύ μεγάλο μερίδιο ευθύνης στις διώξεις, στις ποινικές διώξεις που αντιμετωπίζει ακόμα ο Εκρέμ Ιμάμογλου.
Αποστολή στην Τουρκία: Πιέρρος Τζανετάκoς, Γεωργία Σκιτζή, Ελβίρα Κρίθαρη
www.ertnews.gr
