Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί και αποτυπώνουν τη σημασία της Μέσης Ανατολής για το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία. Περίπου 3.200 πλοία, δηλαδή το 4% του παγκόσμιου στόλου, έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο, με πάνω από 20.000 ναυτικούς. Δώδεκα από τα πλοία αυτά έχουν δεχθεί επιθέσεις, μεταξύ των οποίων και τρία ελληνόκτητα, ενώ ένας ναυτικός έχασε τη ζωή του και άλλοι τέσσερις τραυματίστηκαν.
Η Ελλάδα, με τη μεγαλύτερη ναυτιλιακή δύναμη στον πλανήτη, έχει και τη μεγαλύτερη έκθεση στην περιοχή, με πάνω από 325 ελληνόκτητα πλοία να βρίσκονται στην καρδιά της κρίσης. Περίπου 85 έλληνες ναυτικοί αποτελούν το πλήρωμα 10 πλοίων με ελληνική σημαία. Ταυτόχρονα, οι ναύλοι για δεξαμενόπλοια εκτοξεύονται σε ιστορικά επίπεδα, με ορισμένα συμβόλαια να φτάνουν έως και 700.000 δολάρια ημερησίως, ενώ τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου αυξάνονται δραματικά.
Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με την εταιρεία ασφαλείας Vanguard, έχουν καταγραφεί επιβεβαιωμένα πλήγματα με πυραύλους εναντίον 12 εμπορικών πλοίων. Τρία εξ αυτών είναι ελληνόκτητα, χωρίς όμως να έχουν υποστεί ζημιές. Επίσης, η μεγαλύτερη ναυλομεσιτική εταιρεία του κόσμου, η βρετανική Clarksons, κατέγραψε περίπου 3.200 κάθε τύπου πλοία εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 4% του παγκόσμιου στόλου. Οι αφίξεις πλοίων στο στενό μειώθηκαν κατά 80% τις τελευταίες ημέρες, σε σχέση με τα κανονικά επίπεδα, προ της έναρξης της πολεμικής σύγκρουσης.
Η Ελλάδα, ως μία από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές δυνάμεις παγκοσμίως, επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου βρίσκονται περίπου 325 ελληνόκτητα πλοία. Τα 10 εξ αυτών έχουν υψωμένη την ελληνική σημαία και απασχολούν 85 έλληνες ναυτικούς.
Συμβόλαια
Οι εξελίξεις επηρεάζουν έντονα και τις αγορές ναυτιλίας. Εντυπωσιακή είναι η άνοδος των ναύλων στην αγορά δεξαμενοπλοίων. Οι ημερήσιοι ναύλοι για τα πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου (VLCC) έχουν εκτοξευθεί σε ιστορικά επίπεδα. Στη ναυλαγορά συζητούνται συμβόλαια άνω των 530.000 δολαρίων ημερησίως, ενώ υπάρχουν αναφορές ακόμα και για διαπραγματεύσεις κοντά στα 700.000 δολάρια ημερησίως. Σύμφωνα με ναυλομεσιτικές πηγές, οι μέσοι ναύλοι για τη διαδρομή Μέση Ανατολή – Απω Ανατολή ξεπερνούν ήδη τα 510.000 δολάρια την ημέρα.
Αντίστοιχα ανοδική είναι και η πορεία των ναύλων για πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου. Αναλυτές της Poten & Partners εκτιμούν ότι οι ημερήσιοι ναύλοι για LNG carriers θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 300.000 δολάρια, ιδιαίτερα εάν οι μεταφορές πραγματοποιούνται μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, καθώς πολλά πλοία αποφεύγουν τις επικίνδυνες περιοχές της Μέσης Ανατολής.
Παράλληλα, οι εντάσεις απειλούν να διαταράξουν και το εμπόριο ξηρού χύδην φορτίου. Περίπου 30 εκατομμύρια τόνοι φορτίων όπως σιτηρά, άνθρακας, σιδηρομετάλλευμα και ζάχαρη μεταφέρονται κάθε μήνα από και προς τη Μέση Ανατολή, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 7% της παγκόσμιας ζήτησης θαλάσσιων μεταφορών ξηρού φορτίου. Μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να ενισχύσει τη ζήτηση άνθρακα, ιδιαίτερα στην Ασία, οδηγώντας σε αυξημένες μεταφορές με πλοία τύπου Panamax και Supramax.
Οι ναύλοι για τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων από την Ασία προς τη Βόρεια Ευρώπη έχουν αυξηθεί επίσης κατά 12% μέσα σε λίγες ημέρες, φτάνοντας τα 2.689 δολάρια ανά κοντέινερ 40 ποδιών. Την ίδια στιγμή, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου αυξάνονται απότομα, ενώ αρκετοί ασφαλιστές εξετάζουν την απόσυρση κάλυψης για περιοχές που βρίσκονται κοντά στις συγκρούσεις. Η ασφαλιστική αγορά του Λονδίνου δήλωσε την Πέμπτη ότι περίπου 40 διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ έχουν ολοκληρωθεί από την προηγούμενη Κυριακή. Τέλος να σημειωθεί ότι διεθνή συνδικάτα ναυτικών και εκατοντάδες ναυτιλιακές εργοδότες συμφώνησαν την Πέμπτη να ορίσουν τον Κόλπο της Μέσης Ανατολής, τα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν ως περιοχή όπου οι ναυτικοί λαμβάνουν ενισχυμένη προστασία και αμοιβή.
