Η κρίση στη Μέση Ανατολή και η αμυντική στήριξη της Κύπρου κυριάρχησαν την Τετάρτη στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη συζήτηση για το νομοσχέδιο της επιστολικής ψήφου, μετατρέποντας ένα κατ’ αρχήν θεσμικό θέμα σε ευρεία πολιτική αντιπαράθεση για τα όρια της ελληνικής εμπλοκής, τη χρήση των βάσεων και την ανάγκη άμεσης ενημέρωσης των κομμάτων της αντιπολίτευσης για τις ραγδαίες εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.
Κοινός παρονομαστής στις τοποθετήσεις των πολιτικών αρχηγών των κομμάτων της αντιπολίτευσης ήταν η επισήμανση του κινδύνου γενίκευσης της σύρραξης και η απαίτηση για καθαρή, ενιαία γραμμή κινήσεων, τόσο στο διπλωματικό πεδίο όσο και στο επιχειρησιακό σκέλος που αφορά την παρουσία ελληνικών μέσων στην Ανατολική Μεσόγειο και τον ρόλο των στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη χώρα.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε από το βήμα της Βουλής να εκπέμψει μηνύματα «προς πάσα κατεύθυνση» ότι η Ελλάδα παραμένει παρούσα με ισχύ, όπου –όπως είπε– την καλεί το εθνικό καθήκον, περιγράφοντας τη συγκυρία ως περίοδο «πολεμικών γεγονότων μεγάλης έκτασης και μεγάλης έντασης» με «απροσδιόριστες οικονομικές συνέπειες». Όπως σημείωσε, τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνουν ότι ο χάρτης των παγκόσμιων γεωπολιτικών συσχετισμών μεταβάλλεται διαρκώς και ότι «η μόνη βεβαιότητα είναι η διεθνής αβεβαιότητα». Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε πως η θέση της χώρας είναι «σαφής»: στήριξη της αποκλιμάκωσης των ενεργών συγκρούσεων και επιστροφή της διπλωματίας «με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο», με ιδιαίτερη έμφαση στην ελευθερία και την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας –γραμμή που, όπως πρόσθεσε, διατυπώθηκε εξαρχής και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην «επόμενη μέρα» στο Ιράν, τονίζοντας ότι θα πρέπει να εγγυάται την ελευθερία και την αυτοδιάθεση ενός λαού που «καταπιέζεται εδώ και δεκαετίες», σε συνδυασμό με τον «απόλυτο έλεγχο» τόσο του πυρηνικού όσο και του βαλλιστικού προγράμματος, ώστε –κατά τη διατύπωσή του– «να πάψει το Ιράν να αποτελεί μία διαρκή απειλή για την περιφερειακή και τη διεθνή ειρήνη». Σημείωσε δε ότι η προσοχή της Αθήνας στρέφεται «ταυτόχρονα» και στην Κύπρο, την οποία χαρακτήρισε «βραχίονα του ελληνισμού» και επισήμανε ότι βρίσκεται «πολύ πιο κοντά από την Ελλάδα στην εμπόλεμη ζώνη».
Ανδρουλάκης: «Η Ελλάδα οφείλει να μείνει παράγοντας σταθερότητας»
«Υπάρχει υπαρκτός κίνδυνος γενικευμένης περιφερειακής σύρραξης, με σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ασφάλεια και σταθερότητα», τόνισε ο Νίκος Ανδρουλάκης, εκφράζοντας την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε εμπλοκή της χώρας σε επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, αλλά και σε οποιαδήποτε αξιοποίηση βάσεων που βρίσκονται σε ελληνικό έδαφος για πολεμικές επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι η στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο πρέπει να έχει αποκλειστικό προσανατολισμό «στην προστασία του Ελληνισμού και ιδίως του Κυπριακού Ελληνισμού, που είναι εγγύτερα στην εμπόλεμη ζώνη».
Ταυτόχρονα, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης διαχώρισε την κριτική του προς το ιρανικό καθεστώς από την αξιολόγηση των στρατιωτικών πληγμάτων. Όπως είπε, το Ιράν αποτελεί αυταρχικό καθεστώς που έχει συμβάλει διαχρονικά στην αποσταθεροποίηση της περιοχής και έχει καταπιέσει συστηματικά τον ιρανικό λαό. Ωστόσο, επέμεινε ότι η «“προληπτική” στρατιωτική επίθεση» χωρίς απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ συνιστά «ωμή παραβίαση του διεθνούς δικαίου», προσθέτοντας ότι η Ελλάδα οφείλει να παραμένει «παράγοντας σταθερότητας» και προσηλωμένη «στο γράμμα και το πνεύμα των κανόνων της διεθνούς νομιμότητας».
Ο Φάμελλος επιμένει στη σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών
Μετωπική κριτική στον πρωθυπουργό άσκησε ο Σωκράτης Φάμελλος, ζητώντας να συγκληθεί Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών και χαρακτηρίζοντας «λουδοβίκεια» τη στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη να απορρίπτει αυτή την προοπτική. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ μίλησε για ανάγκη σοβαρότητας, πλήρους ενημέρωσης και συγκρότησης εθνικής γραμμής, σημειώνοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είχε προειδοποιήσει πως η στρατιωτική κλιμάκωση οδηγεί «με μαθηματική ακρίβεια» σε αποσταθεροποίηση με συνέπειες και για τη χώρα.
Στο ίδιο πλαίσιο, καταδίκασε από την πρώτη στιγμή –όπως είπε– τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, κάνοντας λόγο για εξέλιξη που «άνοιξε τον ασκό του Αιόλου», κανονικοποιεί «τη λογική του ισχυρού» και υπονομεύει το διεθνές δίκαιο. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα όφειλε να λειτουργήσει προληπτικά υπέρ της διεθνούς νομιμότητας και της ειρήνης, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι ακολουθεί τη λογική του «δεδομένου συμμάχου», «ως ουρά των Τραμπ και Νετανιάχου». Στο ζήτημα της Κύπρου ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η στήριξη της Ελλάδας προς τη Λευκωσία είναι «αυτονόητη και αδιαπραγμάτευτη», ενώ προειδοποίησε: «Μη διανοηθείτε να κάνετε την Ελλάδα στόχο». «Σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές είναι απαράδεκτο να λειτουργείτε ως Λουδοβίκος» είπε ο Σωκράτης Φάμελλος, απευθυνόμενος στην κυβέρνηση.
Κουτσούμπας: «Εμπλεκόμαστε ήδη, οι βάσεις δεν είναι διακοσμητικές»
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας ανέδειξε ως κεντρικό ζήτημα τη λειτουργία και τον ρόλο των αμερικανικών βάσεων, υποστηρίζοντας ότι οι εξελίξεις στην Κύπρο –και ειδικότερα η επίθεση στη βάση στο Ακρωτήρι– «ξετινάζουν την προπαγάνδα» περί ασφάλειας που δήθεν εξασφαλίζει η παρουσία τους. Κατά τον γ.γ. του ΚΚΕ, οι διαβεβαιώσεις ότι «η Ελλάδα δεν εμπλέκεται» δεν έχουν αξία, καθώς «το πρόβλημα είναι ότι εμπλεκόμαστε ήδη».
Σε υψηλούς τόνους, σημείωσε ότι οι βάσεις «δεν είναι διακοσμητικές» ούτε λειτουργούν για την τόνωση των τοπικών οικονομιών, αλλά έχουν –όπως είπε– κομβικό ρόλο στην πραγματοποίηση «ιμπεριαλιστικών εγκλημάτων» και γι’ αυτό «πρέπει να φύγουν». Επικαλέστηκε τις στοχοποιήσεις αμερικανικών εγκαταστάσεων στην περιοχή και προειδοποίησε να μη φτάσει η χώρα να βλέπει αντίστοιχες εικόνες «στη Σούδα, στην Αλεξανδρούπολη, στη Λάρισα, στον Άραξο». Η πρότασή του συνοδεύτηκε από αίτημα να καταγγελθεί η σχετική συμφωνία, να κλείσουν οι βάσεις και να επιστρέψουν όλες οι μονάδες των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων από αποστολές στο εξωτερικό.
Βελόπουλος: «Με αστειάκια για φακές και φασόλια δεν αντιπαρατίθεσαι»
Ο Κυριάκος Βελόπουλος απάντησε στις αιχμές του πρωθυπουργού περί «πατριωτών της φακής», λέγοντας ότι «με αστειάκια για φακές και φασόλια δεν αντιπαρατίθεσαι», προσθέτοντας σκωπτικά ότι «είναι δύσπεπτα» και «δεν τα συστήνουμε». Ζήτησε, ακόμη, όταν ο πρωθυπουργός επιλέγει να κάνει χιούμορ, να παραμένει στην αίθουσα «να ακούσει τις απαντήσεις», επιχειρώντας να μεταφέρει τη σύγκρουση από τις ατάκες στο πεδίο της ουσίας της πολιτικής.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης επίσης κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για επιλεκτική επίκληση της ελευθερίας των λαών, αναφέροντας ως παραδείγματα χώρες της περιοχής με ανελεύθερα καθεστώτα. Για την Κύπρο, είπε ότι δεν μπορεί να αγνοείται η διαρκής απειλή των κατοχικών στρατευμάτων, ενώ επιτέθηκε συνολικά στην κυβέρνηση για «αποτυχία στην εθνική άμυνα», επικαλούμενος –μεταξύ άλλων– το ζήτημα της ΑΟΖ με την Κύπρο, την ηλεκτρική διασύνδεση και το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα. Υποστήριξε ότι η αποστολή συστημάτων και μέσων δεν έγινε για την κάλυψη της Ελλάδας αλλά «για να καλυφθεί η Σούδα», ζητώντας δεσμεύσεις για «ενιαίο δόγμα τώρα» και επιστροφή οπλισμού που βρίσκεται εκτός χώρας, όπως οι Patriot στη Σαουδική Αραβία.
Νατσιός: «Έπρεπε να ξεσπάσει ο πόλεμος για να επαναφέρετε το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα»
Ο Δημήτρης Νατσιός ξεκίνησε την τοποθέτησή του με αιχμή για τον τρόπο ενημέρωσης της αντιπολίτευσης, λέγοντας ότι θα προτιμούσε να υπάρχει κατ’ ιδίαν ενημέρωση για τις εξελίξεις πριν οι πολιτικοί αρχηγοί ανέβουν στο βήμα. Υποστήριξε ότι η Νίκη έκανε «την πρώτη κίνηση» στο ελάχιστο επίπεδο συνεννόησης, διευκρινίζοντας ότι δεν μιλά για συναίνεση αλλά για στοιχειώδη θεσμική λειτουργία σε ένα «συγκλονιστικό θέμα» που αφορά «την πορεία του κόσμου και το μέλλον του Ελληνισμού».
Για την αποστολή μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού και της αεροπορίας στην Κύπρο, ο πρόεδρος της Νίκης χαιρέτισε την κίνηση –αναφερόμενος στη φρεγάτα «Κίμων» και στα τέσσερα μαχητικά– αλλά υποστήριξε ότι δεν υπήρξε αυθόρμητη κυβερνητική πρωτοβουλία, καθώς ήταν αίτημα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας προς την Αθήνα. Παράλληλα, άφησε αιχμές ότι η στάση της κυβέρνησης απέναντι στον πρόεδρο Χριστοδουλίδη τα τελευταία δύο χρόνια ήταν διαφορετική, καταλήγοντας στη φράση ότι «έπρεπε να ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν» για να επανέλθει στην πράξη το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα, κάτι που εξέλαβε ως «έμπρακτη αυτοκριτική».
Κωνσταντοπούλου: «Η κυβέρνηση σύρει τη χώρα στο άρμα επιθετικών πολέμων»
Από την πλευρά της, η Ζωή Κωνσταντοπούλου εξαπέλυσε επίθεση στην κυβέρνηση για «έλλειψη σοβαρότητας», χαρακτηρίζοντας τον πρωθυπουργό «άφαντο» και «ελαφρύ» σε μια συγκυρία που –κατά την ίδια– θα έπρεπε να υπάρχει πλήρης κοινοβουλευτική κινητοποίηση και ουσιαστικός διάλογος. Επισήμανε ότι η Βουλή ήταν «άδεια» σε κρίσιμη στιγμή και υποστήριξε ότι η εικόνα αυτή αντανακλά την αντιμετώπιση της κρίσης ως εσωτερικής πολιτικής διαχείρισης.
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας περιέγραψε την πρωθυπουργική ομιλία ως «εσωτερικής κατανάλωσης», υποστηρίζοντας ότι δεν έχει «κανένα ειδικό βάρος» διεθνώς. Κατηγόρησε τον κ. Μητσοτάκη ότι «ήδη εμπλέκει τη χώρα μας σε εμπόλεμες συνθήκες», κάτι που –όπως είπε– δεν μπορεί να κρυφτεί «ούτε να κουκουλωθεί με χειροκροτήματα». Στην κορύφωση της παρέμβασής της, τον χαρακτήρισε «ουρά» των Τραμπ και Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι «σέρνει» τη χώρα «στο άρμα των επιθετικών πολέμων» και των παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου.
Χαρίτσης: «Στον πόλεμο δεν μπαίνεις απότομα, διολισθαίνεις»
Σε σκληρή γραμμή κατά της κυβέρνησης κινήθηκε και ο Αλέξης Χαρίτσης, απορρίπτοντας τη ρητορική περί «εξαγωγής δημοκρατίας» ως επιχείρημα που έχει κριθεί από την ίδια την ιστορία. Αν και αναγνώρισε ότι ένα δημοκρατικό καθεστώς είναι αναγκαίο απέναντι στην αυταρχική θεοκρατία του Ιράν, τόνισε ότι αυτό «σίγουρα δεν θα γίνει με τις βόμβες», ενώ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι νομιμοποιεί μια παράνομη επίθεση σε κυρίαρχη χώρα και συναινεί στην κατάλυση του διεθνούς δικαίου.
Ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς περιέγραψε το Ισραήλ ως «επιτιθέμενο» σε αυτό τον πόλεμο, υποστηρίζοντας ότι επιδιώκει βίαιη αναδιαμόρφωση ισορροπιών με «γενοκτονικές μεθόδους» από τη Γάζα έως τον Λίβανο. Προειδοποίησε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο «μάτι του κυκλώνα» λόγω μονομερούς πρόσδεσης στη συμμαχία ΗΠΑ–Ισραήλ και διατύπωσε τη φράση-κλειδί ότι «στον πόλεμο δεν μπαίνεις απότομα, διολισθαίνεις». Ζήτησε ρητή δέσμευση από τον πρωθυπουργό ότι η βάση της Σούδας και οι στρατιωτικές υποδομές της χώρας δεν θα χρησιμοποιηθούν για επιχειρήσεις εκτός ρητού νατοϊκού πλαισίου, καταγγέλλοντας τη λογική της «συμμαχίας των πρόθυμων» και του «δεδομένου συμμάχου».
To άρθρο Πυρά της αντιπολίτευσης για την «εμπλοκή» της Ελλάδας στη Μέση Ανατολή: Τα δύσπεπτα φασόλια, ο Λουδοβίκος και οι βάσεις των ΗΠΑ δημοσιεύτηκε στο NewsIT .
