Σε μια περίοδο όπου το σώμα εκτίθεται καθημερινά στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα, σχολιάζεται, συγκρίνεται και επιτηρείται, η γυμνή γιόγκα αποκτά διαφορετικό νόημα. Είναι η απάντηση σε μια κουλτούρα που ζητά διαρκώς από τις γυναίκες να «μικραίνουν», να γίνονται όλο και πιο λεπτές, για να χωρούν σε μεγέθη που θυμίζουν εφηβεία — την ίδια στιγμή που οι διατροφικές διαταραχές, και ιδιαίτερα η νευρική ανορεξία, απειλούν όλο και περισσότερα κορίτσια σε ευαίσθητες ηλικίες. Εκεί όπου η εικόνα και η επίδοση κυριαρχούν, η γυμνή γιόγκα αποσύρει το σώμα από το βλέμμα και τη σύγκριση. Δεν το παρουσιάζει, δεν το βελτιώνει, δεν το αξιολογεί. Το επαναφέρει ως εμπειρία και παρουσία, σε μια εποχή που αυτό μοιάζει όλο και πιο σπάνιο.
Σχετικό θέμα: Κορμιά για παραλία…
Μέχρι σήμερα, η γιόγκα ήταν για τους περισσότερους συνώνυμη της αναπνοής, της ευλυγισίας και της εσωτερικής ισορροπίας. Λιγότερο γνωστό είναι ότι η πρακτική της χωρίς ρούχα, η λεγόμενη γυμνή γιόγκα (naked yoga), έχει ιστορικές ρίζες και συγκεκριμένη σκοπιμότητα που ξεπερνά την πρόκληση ή τον εντυπωσιασμό.
Ιστορικές ρίζες της πρακτικής
Παρά το ότι σήμερα η γυμνή γιόγκα αντιμετωπίζεται από πολλούς ως εκκεντρική πρακτική, η ιδέα της πρακτικής χωρίς ρούχα δεν είναι καινούργια. Στα αρχαία ινδικά κείμενα, όπως το Μπαγκαβατά Πουράνα (Bhagavata Purana) υπάρχουν αναφορές σε ασκητές που ασκούν πνευματική πειθαρχία με γυμνό σώμα. Η απουσία ενδυμάτων παρουσιαζόταν ως αποχή από τα υλικά αγαθά και ταυτόχρονα ως ένδειξη πνευματικής απελευθέρωσης. Ιστορικές πηγές καταγράφουν επίσης περιγραφές Ελλήνων περιηγητών που παρατηρούσαν ασκητές να διαλογίζονται ή να εκτελούν σωματικές στάσεις χωρίς ρούχα, χωρίς αυτό να συνδέεται με ερωτισμό ή πρόκληση.
Σχετικό θέμα: Στο Ζάππειο για τη Διεθνή Ημέρα Γιόγκα
Σώμα και αυτογνωσία
Η γυμνή γιόγκα, γνωστή διεθνώς ως naked yoga ή nude yoga, και με αναφορές στα σανσκριτικά ως nagna yoga και vivastra yoga, είναι μια μορφή πρακτικής όπου οι συμμετέχοντες εκτελούν τις στάσεις χωρίς ρούχα. Σε αντίθεση με τη σύγχρονη εικόνα της γιόγκα σε στούντιο με ειδικό εξοπλισμό και ενδυματολογικούς κανόνες, εδώ η πρακτική αποκτά έναν πιο προσωπικό χαρακτήρα. Για κάποιους είναι απελευθερωτική, για άλλους αμφιλεγόμενη, ενώ αρκετοί τη βλέπουν ως ένα ενδιάμεσο πεδίο ανάμεσα στο σώμα και την αυτογνωσία.
Σχετικό θέμα: Άσθμα-Έρευνα: Η σωματική άσκηση και η γιόγκα ενισχύουν τη λειτουργία των πνευμόνων
Η αναβίωση στη Δύση
Στη δυτική κουλτούρα, η γυμνή γιόγκα άρχισε να γίνεται ορατή τον 20ό αιώνα, στο πλαίσιο ρευμάτων όπως το gymnosophy, που συνέδεε τη φυσική γυμνότητα με τη φιλοσοφία, τον διαλογισμό και την άσκηση. Από τα τέλη του 20ού και κυρίως στις αρχές του 21ου αιώνα, το ενδιαφέρον αυξήθηκε σε χώρους ευεξίας και κοινότητες naturism, αλλά και σε στούντιο σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη και το Λος Άντζελες. Μετά το 2011, πολλές πρακτικές άρχισαν να απευθύνονται σε όλα τα φύλα, δίνοντας έμφαση στη σύνδεση σώματος, αναπνοής και επίγνωσης, χωρίς τα όρια που επιβάλλει η ένδυση.
Γιατί κάποιοι επιλέγουν τη γυμνή γιόγκα
Πέρα από την άσκηση, πολλοί συμμετέχοντες περιγράφουν τη γυμνή γιόγκα ως εργαλείο αποδοχής. Η απουσία ρούχων θεωρείται ότι αφαιρεί κοινωνικές ταυτότητες και προσδοκίες, επιτρέποντας μια πιο άμεση σχέση με το σώμα. Συχνά αναφέρονται οφέλη όπως:
Σχετικό θέμα: Θεσσαλονίκη: Φεστιβάλ Γιόγκα στη ΧΑΝΘ
- αυξημένη επίγνωση της στάσης και της κίνησης,
- μείωση της ντροπής γύρω από την εικόνα του σώματος,
- μεγαλύτερη συγκέντρωση στην αναπνοή,
- αίσθηση ισότητας μεταξύ των συμμετεχόντων.
Η εμπειρία από τη σκοπιά μιας δασκάλας
Μια δασκάλα που διδάσκει γυμνή γιόγκα περιγράφει ότιαρχικά είχε έντονες αντιστάσεις ακόμη και απέναντι στη δική της γυμνότητα. Η κοινωνική κουλτούρα συχνά συνδέει το γυμνό σώμα με τη σεξουαλικότητα ή την κριτική. Μέσα από την πρακτική, όμως, ανακάλυψε ότι η γυμνή γιόγκα σημαίνει να βλέπει το πραγματικό της σώμα. Να αποδέχεται την αναπνοή, την αμηχανία και τη δυσφορία χωρίς να τις φιλτράρει μέσα από ντροπή ή σύγκριση. Όπως επισημαίνει, ο στόχος δεν είναι να δημιουργηθεί ένας χώρος σεξουαλικότητας ή ηδονοβλεψίας, αλλά σεβασμού και εσωτερικής εμπιστοσύνης.
Σχετικό θέμα: Μούντρες: Η γιόγκα των δαχτύλων που επηρεάζει την υγεία μας
Κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις
Η γυμνότητα βρίσκεται διαχρονικά στο επίκεντρο κοινωνικών συζητήσεων. Στη Δύση συχνά ερμηνεύεται σεξουαλικά, κάτι που δεν ίσχυε στον ίδιο βαθμό στις πρώιμες παραδόσεις της γιόγκα. Η γυμνή γιόγκα επιχειρεί να αποσυνδέσει το γυμνό σώμα από την υποχρεωτική ερωτική ανάγνωση. Παράλληλα, η σύγχρονη συζήτηση γύρω από την εικόνα σώματος δείχνει πόσο βαθιά επηρεάζονται η άσκηση και η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας από κοινωνικά πρότυπα τελειότητας.
Κριτική και προβληματισμοί
Όπως κάθε πρακτική που αμφισβητεί κοινωνικούς κανόνες, η γυμνή γιόγκα έχει δεχτεί κριτική. Ορισμένοι θεωρούν ότι μπορεί να οδηγήσει σε φόρτιση με σεξουαλικά νοήματα. Άλλοι επισημαίνουν ότι σε κάποιες περιπτώσεις η πρακτική εμπορευματοποιείται, απομακρυνόμενη από τον αρχικό της σκοπό. Στη σύγχρονη πρακτική, πολλά μαθήματα γυμνής γιόγκα λειτουργούν με αυστηρούς κανόνες ιδιωτικότητας και συναίνεσης, χωρίς καθρέφτες και χωρίς αξιολόγηση στάσεων, ώστε η προσοχή να παραμένει στην αναπνοή και την αίσθηση του σώματος και όχι στην εικόνα.
Info: Το Μπαγκαβάτα Πουράνα (Bhagavata Purana), είναι ένα από τα δεκαοκτώ σημαντικότερα και ιδιαίτερα δημοφιλή ιερά κείμενα (Πουράνα) του Ινδουισμού και αποτελεί κεντρικό σύγγραμμα της βαϊσναβικής παράδοσης. Έχει γραφτεί στα σανσκριτικά και παραδοσιακά αποδίδεται στον σοφό Βέδα Βυάσα (Veda Vyasa). Όπως και άλλα Πουράνα, πραγματεύεται ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, μεταξύ των οποίων η κοσμολογία, η αστρονομία, η γενεαλογία, η γεωγραφία, οι μύθοι, η μουσική, ο χορός, η γιόγκα και ο πολιτισμός συνολικότερα.
www.ertnews.gr
