Λίγο πριν από τις δέκα το πρωί, σε ένα οδοντιατρείο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, η Ζωή Μποζαγλυκίδου φορά την ιατρική της ποδιά και τη μάσκα της, ενώ τακτοποιεί τα εργαλεία της. Στο διπλανό δωμάτιο, η βοηθός της ετοιμάζεται με το γιλέκο και τον σκούφο της, έτοιμη να αναλάβει δράση.
Πρόκειται για την Άριελ, μια πανέξυπνη, χαριτωμένη και πλήρως εκπαιδευμένη σκυλίτσα, τη μοναδική «πτυχιούχο» θεραπευτικής υποστήριξης στη Θεσσαλονίκη.
«Όταν ετοιμάσουμε τον ασθενή, δηλαδή αφού καθίσει στην καρέκλα και τοποθετήσουμε το προστατευτικό για τα ρούχα του, τότε η Άριελ πιάνει δουλειά», εξηγεί η χειρουργός οδοντίατρος. Η παρουσία της σκυλίτσας μειώνει το άγχος που προκαλεί ο τροχός, η ένεση και η ίδια η καρέκλα.
Με τη μέθοδο της θεραπευτικής υποστήριξης με σκύλο, η γιατρός επισημαίνει ότι πολλοί ασθενείς που φοβούνται τον οδοντίατρο ή αγχώνονται έντονα, όταν καθίσουν στην καρέκλα, νιώθουν καλύτερα. Η αποστολή της Άριελ, που είναι να τους βοηθά να νιώθουν πιο χαλαροί και πιο συνεργάσιμοι, φαίνεται πως φέρνει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα καθώς περισσότεροι από 200 ασθενείς την πήραν ήδη αγκαλιά.
Εκπαιδευμένες και οι δύο: η κ. Μποζαγλυκίδου έχει λάβει ειδική εκπαίδευση για να συνεργάζεται με σκύλο θεραπείας, με πτυχία και πιστοποιήσεις από επίσημους φορείς. Η ειδίκευσή της αφορά το μεταπτυχιακό της στη νοσοκομειακή οδοντιατρική. Η κοινή εκπαίδευσή τους πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Ζωοθεραπείας της Γαλλίας, καθώς στην Ελλάδα δεν υπάρχει επίσημος φορέας που να εκπαιδεύει και να πιστοποιεί σκύλους με τη σφραγίδα της European Society of Animal Assisted Therapy.
Πώς λειτουργεί η θεραπευτική υποστήριξη
Η γιατρός κάνει την οδοντιατρική εργασία και η Άριελ τη δική της. Μόλις ο ασθενής καθίσει, πλησιάζει το χέρι του, το μυρίζει και κάθεται δίπλα του, δείχνοντας ότι θέλει να ανέβει στην αγκαλιά του. Από τη στιγμή που θα ανέβει, «πιάνει δουλειά».
«Ενώ εκτός ιατρείου μπορεί να είναι επιφυλακτική και να μην πλησιάζει εύκολα ανθρώπους, μόλις καθίσει κάποιος στην οδοντιατρική καρέκλα, καταλαβαίνει ότι τώρα δουλεύουμε και ακολουθεί μόνη της όλο το πρωτόκολλο. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας μένει εντελώς ακίνητη, όσο κι αν αυτή διαρκέσει. Όταν τελειώσει η διαδικασία, είτε ακούγοντας από μένα το “Άριελ κατέβα”, είτε μόλις αφαιρεθεί το προστατευτικό κάλυμμα από τον ασθενή, καταλαβαίνει ότι τελειώσαμε και κατεβαίνει μόνη της», λέει η οδοντίατρος.
Ο ασθενής μπορεί να τη χαϊδεύει ή απλώς να την ακουμπά -ό,τι τον κάνει να νιώθει άνετα. Κάθε άνθρωπος, εξάλλου, όπως λέει η οδοντίατρος αγχώνεται διαφορετικά -άλλος με την ένεση, άλλος με τον τροχό και άλλος με το που θα κατέβει ή θα ανέβει η οδοντιατρική καρέκλα.
«Ακόμη κι όταν το άγχος δεν είναι εμφανές και εγώ μπορεί να μην το καταλάβω, η Άριελ αντιλαμβάνεται την αλλαγή στο σώμα και αρχίζει να γλείφει σημεία, όπως ο καρπός και ο αγκώνας. Όταν ο ασθενής ηρεμήσει, σταματά. Αυτό είναι το σημάδι ότι το στρες έχει μειωθεί», περιγράφει η κ. Μποζαγλυκίδου.
Από το δρόμο στο ιατρείο
Το οδοντιατρείο της κ. Μποζαγλυκίδου λειτουργεί εδώ και 20 χρόνια, όμως η συνεργασία με θεραπευτή σκύλο ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια, κατά τη διάρκεια του μεταπτυχιακού της. Η γνωριμία με την Άριελ ήταν ξεκίνησε από τον δρόμο. Ενώ κάποιοι εγκατέλειψαν τη μικρή σκυλίτσα και την πέταξαν σε αμαξοστάσιο κοντά σε κάδο, εκείνη βρήκε όχι μόνο σπίτι, αλλά και έναν σημαντικό ρόλο, που δεν είναι άλλος από το να βοηθά ασθενείς.
«Η Άριελ ήταν διασωσμένος σκύλος. Τη βρήκε ο σύζυγός μου έξω από το αμαξοστάσιο στη Σταυρούπολη. Ήταν περίπου πέντε μηνών, με microchip μη καταχωρημένο. Δεν βρέθηκε ποτέ ιδιοκτήτης και έτσι την κρατήσαμε», αναφέρει η γιατρός. Όταν έκλεισε τα οκτώ της χρόνια ξεκίνησε εντατικά η ενασχόληση με τη θεραπευτική υποστήριξη, έχοντας ήδη ολοκληρώσει τα απαραίτητα σεμινάρια.
Στην αρχή, η παρουσία της Άριελ στο ιατρείο γινόταν με υπεύθυνη δήλωση των ασθενών, οι οποίοι συναινούσαν στο να συμμετάσχει στο ιατρικό τους ραντεβού. Όσοι την αγκάλιασαν, όπως λένε, βρήκαν παρηγοριά και ηρεμία. Τουλάχιστον 200 ασθενείς έχουν ήδη κάνει οδοντιατρικές εργασίες με τη βοήθεια της Άριελ, η οποία συμμετέχει, μάλιστα, το τελευταίο διάστημα και σε προγράμματα στο ΑΠΘ καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η πρώτη φάση διδακτορικής έρευνας της οδοντιάτρου, με θέμα: «Η συμβολή των σκύλων θεραπευτικής διαμεσολάβησης στη διαχείριση του οδοντιατρικού άγχους στον ενήλικο πληθυσμό».
Έρευνα σε εξέλιξη
«Η έρευνα πραγματοποιείται με δύο διαφορετικές ομάδες είκοσι ατόμων μία με σκύλο και μία χωρίς, και σύντομα θα ολοκληρωθεί ώστε να ακολουθήσει η δημοσίευση. Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθεί πιο εμπεριστατωμένη έρευνα, όπου στον ίδιο ασθενή θα γίνεται μία συνεδρία με σκύλο και μία χωρίς. Μετρώνται αρτηριακή πίεση, οξυγόνωση αίματος και γίνονται ψυχομετρικά τεστ, ενώ στη δεύτερη φάση θα λαμβάνεται και σάλιο για τη μέτρηση ουσιών όπως η κορτιζόλη», σημειώνει η φιλόζωη οδοντίατρος με την τετράποδη βοηθό στην αγκαλιά της.
Όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στόχος είναι να αποδειχθεί επιστημονικά αυτό που βλέπει καθημερινά στην πράξη: ότι η παρουσία ενός σκύλου μπορεί να μειώσει ουσιαστικά το άγχος των ασθενών και ήδη έχει μπει στη διαδικασία να βρει και έναν ακόμη τετράποδο βοηθό για να μπορεί και η Άριελ να …πάρει τα ρεπό της.
