Αστροναύτες συναντούν στο διάστημα παράξενα φαινόμενα, από ανεξήγητα φώτα και ήχους έως αντικείμενα που μοιάζουν να κινούνται ανεξάρτητα στο κενό. Άλλοτε οι επιστήμονες δίνουν λογικές εξηγήσεις και άλλοτε τα περιστατικά μένουν μυστηριώδη, υπενθυμίζοντας το απέραντο άγνωστο του σύμπαντος.
Κατά την αποστολή Mercury-Atlas 9, ο Γκόρντον Κούπερ ανέφερε πως είδε ένα πρασινωπό, φωτεινό αντικείμενο να πλησιάζει το διαστημόπλοιό του, «σαν να το καταδιώκει». Την ίδια στιγμή, ραντάρ στην Αυστραλία κατέγραψε κινούμενο στόχο στην ίδια περιοχή, γεγονός που ενίσχυσε τις εικασίες για το τι πραγματικά αντίκρισε ο αστροναύτης.
Λίγο αργότερα, στην αποστολή Gemini 4, ο Τζιμ ΜακΝτίβιτ περιέγραψε ένα λευκό, κυλινδρικό αντικείμενο «σαν κουτί μπίρας με ένα μολύβι», το οποίο προσπάθησε να φωτογραφίσει. Οι εικόνες βγήκαν θαμπές, σαν «γυρίνοι» στο σκοτάδι. Αν και ο ίδιος αργότερα υπέθεσε ότι ίσως επρόκειτο για αντανάκλαση από βίδες στο παράθυρο, η αρχική του περιγραφή κράτησε ζωντανή την αμφιβολία.
Αστροναύτες και «ήχοι» από το διάστημα
Ακόμη και χωρίς οπτικές ενδείξεις, πολλοί αστροναύτες αναφέρουν ότι ακούν ήχους που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν στο απόλυτο κενό. Στην αποστολή Apollo 10, το πλήρωμα μίλησε για παράξενους ήχους στην αθέατη πλευρά της Σελήνης, τους οποίους περιέγραψαν ως «περίεργη μουσική». Μετέπειτα ανάλυση της NASA απέδωσε το φαινόμενο σε παρεμβολές μεταξύ των συστημάτων επικοινωνίας VHF, ωστόσο η εμπειρία παρέμεινε ανατριχιαστική για τους ίδιους.
Ο πρώτος Κινέζος αστροναύτης, Γιανγκ Λιγουέι, ανέφερε ανεξήγητους «χτύπους» στο σκάφος Shenzhou 5, σαν να κτυπάς μεταλλικό κουβά με ξύλινο σφυρί. Αν και ειδικοί μίλησαν για πιθανές διαστολές υλικών ή μεταβολές πίεσης, η αίσθηση του μυστηρίου δεν διαλύθηκε ποτέ πλήρως.
Φώτα και «σκιές» στο κενό του διαστήματος
Στην ιστορική αποστολή Apollo 11, ο Μπαζ Όλντριν περιέγραψε ένα φως που φαινόταν να ταξιδεύει δίπλα στο διαστημόπλοιο. Αργότερα, διευκρίνισε ότι πιθανότατα επρόκειτο για τμήμα πυραυλικού σταδίου ή πάνελ που αποκολλήθηκαν, προσπαθώντας να απομυθοποιήσει τις θεωρίες περί «εξωγήινων συνοδών».
Σε άλλη περίπτωση, στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ο Αμερικανός αστροναύτης Κρις Κάσιντι κατέγραψε με το κινητό του ένα αντικείμενο που έμοιαζε με «κόκαλο σκύλου» να αιωρείται κοντά στο ISS. Οι Ρώσοι ελεγκτές πτήσης εξήγησαν ότι επρόκειτο για κάλυμμα κεραίας από το τμήμα Zvezda, ωστόσο το περιστατικό προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον και νέες θεωρίες.
Μια μηχανικός της NASA έχει αναφέρει ότι ο Ρον Έβανς, στο Apollo 17, αστειεύτηκε –ή όχι– λέγοντας πως «έχει παρέα» σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, περιγράφοντας ένα μακρόστενο αντικείμενο μήκους περίπου 12–14 μέτρων. Η ιστορία δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ επίσημα και θεωρείται παράδειγμα θρύλου που ζει περισσότερο στη φαντασία παρά στην τεκμηριωμένη πραγματικότητα.
Ανάλογο περιστατικό σημειώθηκε στην αποστολή Gemini 7, όταν οι Τζέιμς Λόβελ και Φρανκ Μπόρμαν ανέφεραν «bogeys», τα οποία ξεχώρισαν από το γνωστό στάδιο του πυραύλου. Αργότερα αποδόθηκαν σε θραύσματα του booster, ωστόσο η αρχική επιμονή στις «πραγματικές παρατηρήσεις» δείχνει πόσο εύκολα δοκιμάζεται η ανθρώπινη αντίληψη σε ένα τόσο παράδοξο περιβάλλον.
Το φαινόμενο των φωτεινών λάμψεων
Πέρα από τα αντικείμενα και τους ήχους, πολλοί αστροναύτες αναφέρουν ότι βλέπουν λάμψεις φωτός ακόμη και με κλειστά μάτια, σαν μικρές εκρήξεις μέσα στο σκοτάδι. Η επιστήμη εξηγεί το φαινόμενο ως αποτέλεσμα πρόσκρουσης υψηλής ενέργειας κοσμικών σωματιδίων στον αμφιβληστροειδή, που προκαλούν ψευδαίσθηση φωτός.
Ωστόσο, το γεγονός ότι οι λάμψεις εμφανίζονται στο απόλυτο σκοτάδι κάνει την εμπειρία να μοιάζει σχεδόν μεταφυσική. Ακόμη και έμπειροι αστροναύτες παραδέχονται ότι τέτοιες στιγμές τους υπενθυμίζουν πόσο διαφορετική –και συχνά εχθρική– είναι η φύση του διαστήματος σε σχέση με τη Γη.
Τελικά, οι μαρτυρίες των αστροναυτών δείχνουν ότι η πηγή του μυστηρίου δεν είναι απαραίτητα οι εξωγήινοι, αλλά ο ίδιος ο ανθρώπινος εγκέφαλος, που προσπαθεί να ερμηνεύσει αισθήσεις έξω από κάθε γνώριμο πλαίσιο. Πολλά περιστατικά αποδίδονται σε διαστημικά σκουπίδια, τεχνικές παρεμβολές ή φυσικά φαινόμενα, όμως μερικά παραμένουν ανεξήγητα, τροφοδοτώντας θεωρίες, ντοκιμαντέρ και βιβλία.
Όσο η ανθρώπινη παρουσία επεκτείνεται στο διάστημα, τόσο θα πληθαίνουν και οι αφηγήσεις εκείνων που επιστρέφουν στη Γη με την αίσθηση ότι, έστω και για λίγο, κοίταξαν μέσα στην άβυσσο – και αυτή τους κοίταξε πίσω.
