Στον παγωμένο βορά η Γροιλανδία φαίνεται πως κρατά το κλειδί για την νέα εποχή που ανοίγεται με το λιώσιμο των πάγων.
Παλαιότερα μόνον οι πιρόγες των Εσκιμώων ψαράδων διέσχιζαν την θάλασσα, ενώ σήμερα η εξέλιξη στις μεταφορές φέρνει στο νησί με πτήσεις και κρουαζιερόπλοια το νέο είδος αποίκων, τους τουρίστες.
Ένα ζευγάρι από την Θεσσαλονίκη μεταφέρει την εμπειρία του από ένα ταξίδι μιας εβδομάδος στην Γροιλανδία, ως επιβράβευση για ένα ντοκιμαντέρ που κατέθεσαν σε διαγωνισμό, ο οποίος διεξήχθη στην Βουλγαρία, αναφέρει η Αθανασία Λυκούδη, γραφίστρια. Έτσι, κέρδισαν ως δώρο ένα ταξίδι, από τα λίγα και πιο σημαντικά που πραγματοποίησαν.
Ο Νέστορας Κεχαγιάς παραγωγός βίντεο μιλά για ένα ταξίδι ζωής. Ενώ στην εύκρατη ζώνη, το καλοκαίρι, το φωτογραφικό παράθυρο για το ηλιοβασίλεμα, την ωραιότερη στιγμή της ημέρας, διαρκεί δέκα λεπτά, στην Γροιλανδία φτάνει τις έξι ώρες. Ο Ήλιος του Μεσονυχτίου, παραμένει ορατός πάνω από τον ορίζοντα για 24 ώρες. Καθορίζει έναν διαφορετικό τρόπο ζωής «Ομοίως και η κουζίνα της Γροιλανδίας βασίζεται στο ψάρι και είναι δύσκολη για να την συνηθίσει ένας Έλληνας. Λίπος και κρέας φώκιας, ωμά και αποξηραμένα ψάρια, με έντονη γεύση και μυρωδιά».
Ευτυχώς το ταξίδι πραγματοποιήθηκε κατά την διάρκεια του θέρους, προτού ακολουθήσει η νύχτα που διαρκεί επί έξι μήνες.
Όσον αφορά τους κατοίκους «Η Γροιλανδία είναι η Ικαρία του βορρά, ήσυχη με ήρεμους ανθρώπους». Οι πλέον θορυβώδεις είναι οι επισκέπτες, οι οποίοι ανακάλυψαν άλλον έναν τόπο για να φωτογραφίζονται.
Σε αυτό το μονίμως λευκό τοπίο τα χρώματα παίζουν καθοριστικό ρόλο. Τα έντονα κόκκινα κίτρινα, μαύρα και μπλέ των σπιτιών προσδιορίζουν τον ιδιοκτήτη και καθιστούν διακριτή την χρήση των κτηρίων, που εφαρμόστηκε τον 18ο αι. κατά την αποικιακή εποχή.
Ήταν ένας οπτικός “φάρος” για την αναγνώριση τους όταν το έδαφος ήταν καλυμμένο με χιόνι. Ωστόσο, έφτασαν στο νησί ως αποθηκευτικοί χώροι ξυλείας. Το κόκκινο ήταν το χρώμα των εκκλησιών που κατασκευάστηκαν μετά τον υποχρεωτικό προσηλυτισμό των κατοίκων από τους Δανούς στον Λουθηρανισμό, με την αποίκηση του νησιού και τον βίαιο εξαναγκασμό να εγκαταλείψουν την γλώσσα των Ινουίτ και τις σαμανιστικές τους παραδόσεις.
Τον μεσαίωνα οι Βίκινγκ είχαν επισκεφτεί το μεγαλύτερο νησί του πλανήτη, αλλά οι πρώτοι άνθρωποι έφτασαν στην Γροιλανδία από το γειτονικό καναδικό νησί Ελσμίρ (Ellesmere) γύρω στο 2500 με 2000 π.Χ..
Οι σημερινοί κάτοικοι, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην Γροιλανδία μεταξύ 1200 και 1400 μ.Χ.. στην πλειονότητα είναι Εσκιμώοι Ινουίτ, οι οποίοι κατάγονται από τον λαό των Θούλων, οίτινες μετανάστευσαν από την Αλάσκα. Ο θρύλος, λέει ότι οι πρώτοι κάτοικοι ήταν γίγαντες, ψηλότεροι και δυνατότεροι από τους Ινουίτ, αλλά φοβόντουσαν και «εύκολα τρέπονταν σε φυγή».
Οι Σάγκες των Ισλανδών, τον 13ο αι., αναφέρουν την έναρξη της Σκανδιναβικής εγκαταστάσεως στην “Γκρένλαντ” γύρω στο 985/986 μ.Χ., με τον Νορβηγό Έρικ τον Κόκκινο/(τρίχη) ως ιδρυτή του πρώτου ευρωπαϊκού οικισμού στο νησί. Τα δεινά των ιθαγενών το 1721, με την κατάληψη του νησιού από το βασίλειο της Δανίας- Νορβηγίας συνεχίστηκαν στον 20ο αιώνα με ένα μαζικό πρόγραμμα, την «Εκστρατεία της Σπείρας», δηλαδή της αναγκαστικής αντισύλληψης του ιθαγενούς λαού από την αποικιακή δύναμη το διάστημα 1966 – 1975.[1] Ο πρώην πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Múte B. Egede, δήλωσε ότι επρόκειτο για γενοκτονία με σκοπό να περιοριστεί η αύξηση του πληθυσμού και το 2024 η κυβέρνηση της Γροιλανδίας ξεκίνησε σχετική έρευνα.[2]
Τα προβλήματα των αυτοχθόνων Γροιλανδών συνεχίζονται με τα γνωστά ψυχομετρικά τέστ Γονικής Επάρκειας (FKU), που κρίνουν την ακαταλληλότητα των γονέων να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, με αποτέλεσμα στην Γροιλανδία το ποσοστό να δείχνει υψηλότερο από την Δανία και τα παιδιά να απομακρύνονται από τις οικογένειές τους. Οι Ινουίτ που εξετάζονται στην δανική γλώσσα, την οποία δεν μιλούν, εμφανίζουν χαμηλές αποδόσεις και αγανακτισμένοι πραγματοποίησαν διαμαρτυρίες τον Νοέμβριο του 2024, για την βίαιη απομάκρυνση των παιδιών τους. Σημειώνεται ότι η Γροιλανδία προσαρτήθηκε από την Δανία το 1953.
[1] Ebba Lekball, The Danish ‘Coil Campaign’ in Greenland- Indigenous Genocide Through Forced Birth Control?, Nordic Journal of International Law 94 (2025) pp. 270–312. Δανοί γιατροί εισήγαγαν περίπου 4.500 σπείρες ή ενδομήτριες συσκευές ( iuds ) σε γυναίκες και κορίτσια της Γροιλανδίας, χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων τους,
Danmark og Grønland Indgår Aftale om Udredning af ‘Spiralsagen’,” Indenrigs- og Sundhedsministeriet, 30 September 2022, <www.ism.dk/nyheder/2022/september/danmark-og-groenland-indgaar-aftale-om-udredning-af-”spiralsagen”>, visited on 14 August 2024; Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur, para. 27–28,
[2] Grønlands regeringschef beskylder Danmark for folkedrab: ‘Min tålmodighed er sluppet op’, [Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας κατηγορεί τη Δανία για γενοκτονία: «Η υπομονή μου έχει εξαντληθεί»], Anne Stampe Arndt, 12. dec 2024, Opdateret 13. feb 2025.https://www.dr.dk/nyheder/politik/groenlands-regeringschef-beskylder-danmark-folkedrab-min-taalmodighed-er-sluppet-op, Politiker: Spiral-kampagne var folkemord, Thomas Munk Veirum, 10. maj 2022, https://www.sermitsiaq.ag/samfund/politiker-spiral-kampagne-var-folkemord/570242
www.ertnews.gr
