Ο Έριχ φον Ντένικεν, ο Ελβετός συγγραφέας που έγινε παγκοσμίως γνωστός για τα βιβλία του σχετικά με την εξωγήινη προέλευση των αρχαίων πολιτισμών, πέθανε σε ηλικία 90 ετών. Οι θεωρίες του τον ανέδειξαν σε είδωλο για τους λάτρεις του παραφυσικού, αλλά και σε στόχο έντονης κριτικής από την επιστημονική κοινότητα.
Όπως ανακοινώθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του, ο φον Ντένικεν πέθανε το Σάββατο σε νοσοκομείο της κεντρικής Ελβετίας. Την είδηση επιβεβαίωσε η κόρη του, Κορνέλια, στο ελβετικό πρακτορείο ειδήσεων SDA.
Ο φον Ντένικεν έγινε γνωστός το 1968 με το πρώτο του βιβλίο «Chariots of the Gods» (Άρματα των Θεών), στο οποίο υποστήριξε ότι οι Μάγια και οι αρχαίοι Αιγύπτιοι δέχθηκαν επισκέψεις από εξωγήινους αστροναύτες που τους δίδαξαν προηγμένες τεχνολογίες, επιτρέποντάς τους να κατασκευάσουν μνημεία όπως οι πυραμίδες.
Το βιβλίο κυκλοφόρησε σε μια εποχή αυξημένου ενδιαφέροντος για τα ανεξήγητα φαινόμενα, λίγο πριν από τα πρώτα βήματα του ανθρώπου στη Σελήνη. Η επιτυχία του αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τη λεγόμενη «αρχαιολογία των εξωγήινων».
Ακολούθησαν περισσότερα από είκοσι βιβλία του ίδιου ύφους, τα οποία πούλησαν πάνω από 60 εκατομμύρια αντίτυπα σε 32 γλώσσες, δημιουργώντας ένα νέο εκδοτικό ρεύμα όπου η φαντασία συχνά αναμειγνυόταν με την ιστορία και την επιστήμη.
Από σερβιτόρος σε συγγραφέα-φαινόμενο
Παρά την επιτυχία του, ο φον Ντένικεν —πρώην σερβιτόρος— αντιμετώπισε οικονομικά προβλήματα και συχνά βρέθηκε στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Γεννημένος το 1935 στο Σαφχάουζεν της βόρειας Ελβετίας, γιος βιομήχανου ενδυμάτων, φέρεται να αντέδρασε έντονα στην αυστηρή καθολική ανατροφή του και να ανέπτυξε τις δικές του εναλλακτικές θεωρίες για την προέλευση της ζωής.
Μετά την αποφοίτησή του το 1954, εργάστηκε ως γκαρσόνι και μπάρμαν, όμως κατηγορήθηκε επανειλημμένα για απάτη και εξέτισε μικρές ποινές φυλάκισης. Το 1964 ανέλαβε τη διεύθυνση ξενοδοχείου στο Νταβός, όπου άρχισε να γράφει το πρώτο του βιβλίο. Η δημοσίευσή του συνοδεύτηκε από νέες κατηγορίες για φοροδιαφυγή, που τον οδήγησαν ξανά στη φυλακή.
Η διεθνής αναγνώριση και οι επικρίσεις
Όταν αποφυλακίστηκε, το «Chariots of the Gods» του απέφερε ήδη τεράστια έσοδα, ενώ το επόμενο έργο του «Gods from Outer Space» ήταν έτοιμο προς έκδοση. Έκτοτε αφιερώθηκε πλήρως στην αναζήτηση μυστηρίων ανά τον κόσμο.
Τη δεκαετία του 1970 ταξίδεψε εκτενώς σε Αίγυπτο, Ινδία και κυρίως στη Λατινική Αμερική, όπου μελέτησε αρχαίους πολιτισμούς που θεωρούσε συνδεδεμένους με εξωγήινες επισκέψεις. Παράλληλα, ίδρυσε συλλόγους για την προώθηση των θεωριών του και αξιοποίησε τα μέσα ενημέρωσης και το βίντεο για να προσεγγίσει ευρύτερο κοινό.
Καμία κριτική δεν κατάφερε να τον αποθαρρύνει ούτε να μεταπείσει τους οπαδούς του, οι οποίοι πίστευαν ακράδαντα ότι η Γη έχει δεχθεί κατ’ επανάληψη επισκέψεις από όντα άλλων κόσμων.
Αμφιλεγόμενη κληρονομιά
Το 1991 ο φον Ντένικεν τιμήθηκε ειρωνικά με το πρώτο «Ig Nobel» βραβείο λογοτεχνίας, για την «προώθηση της επιστήμης μέσω αμφισβητούμενων ισχυρισμών». Ακόμη και όταν αποκαλύφθηκε σε βρετανικό ντοκιμαντέρ ότι ορισμένα από τα τεκμήριά του ήταν κατασκευασμένα, εκείνος επέμεινε ότι οι βασικές του θεωρίες παραμένουν ορθές.
Το 1985 εξέδωσε το βιβλίο «Neue Erinnerungen an die Zukunft» (Νέες Αναμνήσεις από το Μέλλον), στο οποίο απαντούσε στους επικριτές του δηλώνοντας: «Έχω παραδεχθεί τα λάθη μου, αλλά κανένα από τα θεμέλια των θεωριών μου δεν έχει καταρριφθεί».
Αν και η δημοτικότητά του μειώθηκε στον αγγλόφωνο κόσμο τη δεκαετία του 1980, η επιρροή του παρέμεινε αισθητή. Τα έργα του ενέπνευσαν σειρά ντοκιμαντέρ και τηλεοπτικών παραγωγών, μεταξύ των οποίων και τη δημοφιλή σειρά «The X-Files», που ασχολήθηκε με παραφυσικά μυστήρια.
