Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εδώ και καιρό υποστηρίζει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, επανέφερε το ενδιαφέρον του για την κατάληψη της πλούσιας σε ορυκτά περιοχής της Αρκτικής μετά και την επέμβασή του στην Βενεζουέλα.
Στις τελευταίες του δηλώσεις την Κυριακή στο Air Force One ο Ντόναλτ Τραμπ έβγαλε το «πρόγραμμα»: Κολομβία, Κούβα, Μεξικό για να καταλήξει στο «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από την άποψη της εθνικής ασφάλειας».
Η Κέιτι Μίλερ, σύζυγος του κορυφαίου βοηθού του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, δημοσίευσε στο X έναν χάρτη της Γροιλανδίας καλυμμένο με μια αμερικανική σημαία με τη λεζάντα «ΣΥΝΤΟΜΑ», λίγο μετά τη σύλληψη του Μαδούρο το Σάββατο.
SOON pic.twitter.com/XU6VmZxph3
— Katie Miller (@KatieMiller) January 3, 2026
Οι ηγέτες της Δανίας και της Γροιλανδίας καταδίκασαν τα σχόλια, ενώ αναλυτές δηλώνουν στο CNBC δήλωσε ότι η Δανία βρίσκεται τώρα σε «κατάσταση πλήρους κρίσης» για το θέμα.
Η επαναφορά του θέματος που έμοιαζε να έχει ξεχαστεί έχει θέσει σε τη Δανία, η οποία είναι υπεύθυνη για την άμυνα της Γροιλανδίας, μιας αυτοδιοικούμενης δανικής επικράτειας.
«Πρέπει να πω το εξής πολύ ευθέως στις Ηνωμένες Πολιτείες: Δεν έχει απολύτως κανένα νόημα να μιλάμε για την ανάγκη οι Ηνωμένες Πολιτείες να καταλάβουν τη Γροιλανδία. Το Βασίλειο της Δανίας – και επομένως η Γροιλανδία – είναι μέρος του ΝΑΤΟ και ως εκ τούτου καλύπτεται από την εγγύηση ασφαλείας της συμμαχίας. Έχουμε ήδη μια αμυντική συμφωνία μεταξύ του Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών σήμερα, η οποία δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες ευρεία πρόσβαση στη Γροιλανδία», δήλωσε την Κυριακή η Πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν σε μια ανάρτηση στο Facebook.
Την ίδια στιγμή «πολύ αγενή και ασεβή» χαρακτήρισε τα σχόλια του Ντόναλτ Τράμπ και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν.
«Ο κίνδυνος της Γροιλανδίας είναι υποτιμημένος»
Ο Τραμπ υποστηρίζει εδώ και καιρό τον έλεγχο της Γροιλανδίας, μιας τεράστιας και αραιοκατοικημένης περιοχής πλούσιας σε ορυκτά που βρίσκεται σε στρατηγική τοποθεσία μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής.
Οι δημοσκοπήσεις έχουν δείξει στο παρελθόν ότι οι Γροιλανδοί αντιτίθενται συντριπτικά στον έλεγχο των ΗΠΑ. Υπάρχει όμως και ένας σημαντικός αριθμός πολιτών που υποστηρίζει την ανεξαρτησία από τη Δανία.
Η Κοπεγχάγη έχει επιδιώξει να βελτιώσει τους δεσμούς της με τη Γροιλανδία τους τελευταίους μήνες, δεσμευόμενη να αυξήσει τις δαπάνες για επενδύσεις στην υγειονομική περίθαλψη και τις υποδομές, ενώ παράλληλα επιδιώκει να εκτονώσει τις εντάσεις με την κυβέρνηση Τραμπ επενδύοντας στην άμυνα της Αρκτικής, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς 16 επιπλέον μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Την ίδια στιγμή μόλις τον Δεκέμβριο και μετά τις πιέσεις Τράμπ η Γροιλανδία εξέδωσε 30ετή άδεια εκμετάλλευσης στην εισηγμένη στο χρηματιστήριο του Λονδίνου GreenRoc Mining Plc (GROC.L), ανοίγοντας νέο κεφάλαιο για το κοίτασμα γραφίτη Amitsoq, σηματοδοτώντας την τρίτη τέτοια άδεια που χορηγείται από την κυβέρνηση του αρκτικού νησιού.
Ο Mujtaba Rahman, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στην εταιρεία συμβούλων πολιτικού κινδύνου Eurasia Group, , εκτιμά ότι η δανική κυβέρνηση βρίσκεται σε «πλήρη κρίση» μετά τα τελευταία σχόλια του Τραμπ.
«Όπως υποστηρίζω εδώ και καιρό, ο κίνδυνος της Γροιλανδίας είναι υποτιμημένος» έγραψε την Κυριακή σε μια ανάρτησή του στο LinkedIn ενώ συμπληρώνει: «Μια πιθανή επέμβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία είναι πλέον η μεγαλύτερη πηγή κινδύνου για τη διατλαντική συμμαχία και τη συνοχή εντός του ΝΑΤΟ και εντός της ΕΕ, αναμφισβήτητα πολύ μεγαλύτερος από αυτόν που παρουσίασε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία» .
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος στο παρελθόν δεν απέκλεισε την χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας, διόρισε τον Ρεπουμπλικάνο κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, ως ειδικό απεσταλμένο στη Γροιλανδία τον περασμένο μήνα.
Γροιλανδία: μια όαση στρατηγικών ορυκτών
Με έκταση άνω των 2 εκατ. τετραγωνικών χιλιομέτρων, το υπέδαφος της Γροιλανδίας διαθέτει πλούσια αποθέματα φυσικών πόρων, όπως πετρέλαιο και σπάνιες γαίες, πολύτιμα μέταλλα και λίθους, άνθρακα, γραφίτη και ουράνιο. Θεωρείται η πλέον “πολύφερνη νύφη” και σύμφωνα με άρθρο της Washington Post, σε όρους πώλησης θα στοίχιζε πάνω από 1,7 τρισ. δολάρια, στο εντελώς υποθετικό σενάριο της πιθανής διάθεσής της.
Αν τώρα έρθουμε στην προσπάθεια των ΗΠΑ να οικειοποιηθούν την στρατηγική και γεωπολιτική σημασία της Γροιλανδίας ούτε αυτή είναι καινούργια. Είχε εμφανιστεί ήδη κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής της Δανίας, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες αύξησαν την παρουσία τους στη Γροιλανδία για να αποτρέψουν τον έλεγχό της από τον εχθρό, ιδρύοντας στρατιωτικές βάσεις το 1941. Τότε επένδυσαν και στην εξόρυξη κρυόλιθου, που χρησιμοποιείται στη μεταλλουργία του αλουμινίου και ήταν τότε ζωτικής σημασίας για την παραγωγή αεροσκαφών.
Το μεγαλύτερο θέμα σήμερα, φαίνεται να είναι η ανάγκη ενεργειακής μετάβασης ενώ και σε αυτή την περίπτωση «διαφαίνεται» η ανάγκη των ΗΠΑ να απεξαρτηθούν από την Κίνα.
Η Γροιλανδία είναι προικισμένη με τεράστια αναξιοποίητα αποθέματα ορυκτών σπάνιων γαιών (REE) και υδρογονανθράκων κι ακόμη πολλές από τις πρώτες ύλες της ενεργειακής μετάβασης (πχ γραφίτη και λιθίου) που ως γνωστόν η αγορά έχουν σχεδόν μονοπωληθεί από κράτη εχθρικά προς τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Υπάρχουν επίσης τεκμηριωμένα κοιτάσματα από χρυσό, ασήμι, χαλκό, μόλυβδο, ψευδάργυρο, ολιβίνη, μάρμαρο, ουράνιο, πολύτιμα μέταλλα και πολύτιμους λίθους.
Ας πάρουμε το παράδειγμα του γραφίτη που είναι απαραίτητο για την κατασκευή των μπαταριών των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η ανάγκη για γραφίτη, σύμφωνα και με το site oryktosploutos.net αναμένεται να αυξηθεί κατά 25 φορές μόνο λόγω της κατασκευής μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων (EV). Τα αποθέματα γραφίτη της Γροιλανδίας από μόνα τους θα μπορούσαν να υπερβούν την προβλεπόμενη ζήτηση για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα για το 2040 και να αντιμετωπίσουν την υπεροχή των ορυκτών της Κίνας. Η διαφοροποίηση αυτή των πηγών θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη τόσο για τις ΗΠΑ, που εισήγαγαν το 100% του φυσικού γραφίτη τους το 2023 και προμηθεύονταν το 42% από την Κίνα, όσο και για την ΕΕ, για την οποία τα δεδομένα το 2020 ήταν 98% και 47% αντιστοίχως.
Και αυτό είναι μόνο ένα από τα παραδείγματα που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε αναλύοντας μια προς μια τις σπάνιες γαίες της Γροιλανδίας.
