Μέσα σε λίγες ημέρες, η Ισπανία βρέθηκε αντιμέτωπη με τρία περιστατικά βίας, που ανέδειξαν το εύρος της δράσης του οργανωμένου εγκλήματος. Πρόκειται για την εξάρθρωση πυρήνα του βενεζουελάνικου “Tren de Aragua”, τον τραυματισμό αστυνομικού στη Σεβίλλη από σφαίρα, που διαπέρασε αλεξίσφαιρο γιλέκο και τον θανάσιμο πυροβολισμό ενός ναρκεμπόρου σε επιχείρηση των Ειδικών Δυνάμεων στην Επαρχία Τολέδο.
Η συγκυρία φέρνει στο προσκήνιο μια απειλή, που δεν αφορά μόνο τη δημόσια τάξη, αλλά και την ίδια την εθνική ασφάλεια της χώρας. Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, στελέχη της Αστυνομίας και της Δικαιοσύνης προειδοποιούν ότι η κατάσταση ξεπερνά τα συνηθισμένα εργαλεία αντιμετώπισης.
Διακρατικά δίκτυα και κρατική ανησυχία
Η νέα Στρατηγική κατά του Οργανωμένου Εγκλήματος (DSN) αναγνωρίζει ότι οι εγκληματικές οργανώσεις λειτουργούν πλέον ως διακρατικά δίκτυα. Χρησιμοποιούν βία, διαφθορά, προηγμένη τεχνολογία και «νόμιμες» δομές για να επεκτείνουν την επιρροή τους. Παρατηρείται επίσης αύξηση ομάδων, που συνδέονται με πολέμους, διεθνείς εντάσεις ή υβριδικές επιχειρήσεις τρίτων κρατών.
Η Ισπανία έχει ήδη αντιμετωπίσει περιπτώσεις, όπου ξένες Υπηρεσίες Πληροφοριών αξιοποίησαν εγκληματικά κυκλώματα για επιθέσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται η απόπειρα δολοφονίας του πολιτικού Βιντάλ-Κουάδρα από εκτελεστές, που εργάζονταν για το Ιράν και η εκτέλεση Ρώσου πιλότου στην Αλικάντε από πληρωμένους δράστες, συνδεδεμένους με ρωσικά δίκτυα.
Αύξηση εγκληματικών ομάδων και ναρκωτικών
Τα στοιχεία του DSN δείχνουν ότι το 2023 καταγράφηκαν 472 εγκληματικές ομάδες, με αυξανόμενη παρουσία διεθνικών σχηματισμών. Οι οργανώσεις αυτές χρησιμοποιούν τα ισπανικά λιμάνια —κυρίως στο Κάντιθ, στη Μάλαγα και στη Βαλένθια— για τη διακίνηση κοκαΐνης και χασίς. Οι ποσότητες ναρκωτικών, που κατασχέθηκαν έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ οι ομάδες εμφανίζονται πλέον πιο βίαιες και βαρύτερα οπλισμένες.
Ανώτεροι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι διαμορφώνεται σταδιακά ένα μοντέλο παρόμοιο με εκείνο των Κάτω Χωρών ή του Βελγίου, όπου η δράση του οργανωμένου εγκλήματος απειλεί τη λειτουργία του κράτους. Στην Ισπανία, η κατάσταση, που ξεκίνησε από την Πεδιάδα του Γιβραλτάρ εξαπλώνεται πλέον σε Ανδαλουσία, Καταλονία, Λεβάντε, Μαδρίτη και Γαλικία.
Ανάγκη για ενιαία στρατηγική
Οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται ενίσχυση προσωπικού, αυστηροποίηση των νόμων, προστασία των ερευνητών και αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων. Κυρίως, όμως, χρειάζεται μια ενιαία και συντονισμένη κρατική στρατηγική, που θα αντιμετωπίζει το οργανωμένο έγκλημα όχι ως περιστασιακό φαινόμενο, αλλά ως απειλή επιπέδου τρομοκρατίας.
Μέχρι να υλοποιηθούν τα μέτρα αυτά, οι μαφίες θα συνεχίσουν να ενισχύουν τη δύναμή τους, εκμεταλλευόμενες κάθε κενό, που αφήνει η κρατική αδράνεια.
